O‘zbekistonda Baxtiyor Fozilovga tegishli Eriell, Enter Engineering va Saneg kompaniyalari atrofidagi voqealar nafaqat moliyaviy, balki siyosiy va geosiyosiy tahlil uchun ham muhim bo‘ldi. Ushbu imperiyada yuzaga kelgan inqiroz mamlakat iqtisodiyotining eng strategik sohalariga, jumladan energetika, transport va ta’lim sohalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Fozilov kompaniyalarida ish haqi qarzdorligi katta muammoga aylanib, xodimlardan umumiy hisobda 131 million dollarlik maosh to‘lanmagan. Ba’zi holatlarda xodimlar 8 oygacha oylik ololmay, norozilik bildirganlarga ishdan bo‘shatish bilan tahdid qilingan va majlislarda telefonlari olib qo‘yilgan. Bu vaziyat nafaqat energetika sohasi, balki «Humo» xokkey klubi va Samarqand xalqaro texnologiya universiteti kabi ijtimoiy loyihalarga ham salbiy ta’sir ko‘rsatdi.
Moliyaviy muammolar tufayli hukumat Fozilovga tegishli bir qator mulklarni sotishga qaror qildi: Toshkentdagi ofislar, Samarqand aeroporti, 8 ta mehmonxona va Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodi. Shu bilan birga, strategik ahamiyatga ega Tebinbuloq metallurgiya majmuasi va Buxoro aeroporti uchun yangi investorlar izlanmoqda. Samarqand kimyo zavodi va Silk Road Samarkand kabi loyihalarda kompaniyalar ulushi kamayib, nazorat Milliy bankka o‘tmoqda.
Ma’lum bo‘lishicha, O‘zbekiston energetika sohasining qariyb 80% va 40 milliard dollarlik davlat loyihalari Fozilov kompaniyalariga berilgan. Shuningdek, tendersiz va shaffofliksiz loyihalar narxlari qurilish davomida bir necha bor oshirilgani ayblovlarga sabab bo‘ldi. Boysundagi «Mustaqillikning 25 yilligi» konida yuz bergan gaz chiqishi kabi texnik ofatlar uchun mas’uliyat hali ham aniqlanmagan.
Xorijiy aloqalar ham shubhali holatlarni yaratmoqda: Fozilov kompaniyalari Rossiyaning «Gazprombank»i va oligarx Andrey Filatov bilan bog‘liq bo‘lib, ba’zi tahlilchilar ularni xalqaro sanksiyalarni aylanib o‘tish va mablag‘larni O‘zbekiston orqali olib chiqish vositasi sifatida baholashadi.
Energetika sohasida kadrlar almashinuvi ham kuzatilmoqda: Bahodir Siddiqov va Ulug‘bek Usmonov hibsga olingan, Alisher Sultonov esa ishdan olindi. Ekspertlar bu «tozalash» jarayonini hokimiyatda siyosiy barqarorlikni ta’minlash va «sodiq» guruhlarni shakllantirish harakati sifatida talqin qilmoqda.
Shu tariqa, Baxtiyor Fozilov imperiyasidagi inqiroz nafaqat moliyaviy barqarorlikka, balki O‘zbekistonning siyosiy va geosiyosiy muhitiga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Iqtisodiy zarar va shaffoflikning yo‘qligi mamlakatda monopoliya, nobarqarorlik va kelajakdagi siyosiy transformatsiyalarga olib kelishi mumkin.
Bo‘m tahliliga ko‘ra, Fozilov kompaniyalaridagi inqiroz O‘zbekistondagi moliyaviy va siyosiy tizimlar hamda strategik sektorlarda shaffoflik va hisobdorlikning ahamiyatini yanada ko‘rsatdi.